DoesItStand: fact checks from around the world

Checked by Fact Crescendo Cambodia25 Aug 2022CambodiaKhmer

Social media posts

“អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកម្នាក់ បង្ហោះវីដេអូឃ្លីបមួយដែលបង្ហាញបុរសម្នាក់វាយកម្ទេចទូរទស្សន៍គ្រឿង ក្រោយពីបានទស្សនាកម្មវិធីប្រឡងសមត្ថភាព Cambodian Idol ដែលប្រកាសឱ្យបេក្ខជន ស៊ឹម ច័ន្ទពន្លឺ ជាប់ទៅកាន់វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia25 Aug 2022Cambodia Politics and government

Chham Chhany, Social Media User

“Cambodian Prime Minister Hun Sen and his wife dancing along with the government’s high-ranking officials was posted on social media on August 15. The video clip also shows the country’s powerful couple enjoying dancing to a song titled “Vietnamese entering Cambodia” – one of the anti-Vietnam songs.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: PM Hun Sen and his wife did not enjoy dancing to an anti-Vietnam song. The original video depicts PM Hun Sen and his wife enjoying Saravann dancing to the song “A Bunch of Mangos” in Khmer New Year celebrated 6 years ag…

Checked by Fact Crescendo Cambodia25 Aug 2022Cambodia

Sothea Nou, Social Media User

“Tioulong Saumura and Sam Rainsy on their wedding day.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Fact Crescendo Cambodia says: The photo showing Sam Rainsy and his wife in traditional clothes is not their wedding. This image is of the Cambodian opposition couple going to swear in the Royal Palace after they were appointed to the government foll…

Checked by Fact Crescendo Cambodia19 Aug 2022Cambodia

Social media posts

“Facebook user posted three photos on Facebook, which shows a fragment of a house demolition. This photo was attached to a caption mentioning “as an experience for the landlord and the contractor, the house owners want the cheapest”.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia19 Aug 2022CambodiaKhmer

Chham Chhany, Social Media User

“OMG ហេតុតែគេជាអ្នកសិល្បៈ សម្បីផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ឱ្យអ្នកព័ត៌មាន ក៏រ៉េបដែរ … ឡេង ណាវ៉ាត្រា រ៉េបព្រមានចាត់ការតាមច្បាប់ចំពោះអ្នកថាខ្លួនកាប់ឈើលក់។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: វីដេអូច្បាប់ដើម បង្ហាញថា លោក ឡេង ណាវ៉ាត្រា បានអានសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនតាមលក្ខណៈធម្មតា។

Checked by Fact Crescendo Cambodia18 Aug 2022CambodiaKhmer

Social media posts

“ការអះអាងមួយនៅលើបណ្ដាញសង្គមកាលពីពាក់កណ្ដាលខែកក្កដាកន្លងមកនេះ បានលើកឡើងថា កម្ពុជាជាប់បំណុលបរទេសរហូតដល់ជាង ១៥,០០០លានដុល្លារ ឬជាង ១៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះបំណុលដែលកម្ពុជាជំពាក់ចិនមានរហូតដល់ ៤៨ភាគរយឯណោះ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia16 Aug 2022CambodiaKhmer

Social media posts

“លោក ហ៊ុន សែន និងភរិយារបស់លោក និងថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបទៀត រាំលេងកម្សាន្តតាមចម្រៀងមួយបទមានចំណងជើងថា «យួនចូលស្រុកហើយ» ជាទំនុកចម្រៀងដែលប្រឆាំងនឹងប្រទេសវៀតណាម។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: វីដេអូពិតប្រាកដ គឺជាសកម្មភាពលោក ហ៊ុន សែន និងភរិយារបស់លោករាំលេងកម្សាន្តជាមួយចង្វាក់សារ៉ាវ៉ាន់ក្នុងបទម្រៀង «ស្វាយមួយមែក»ច្រៀងដោយផ្ទាល់នៅក្នុងកម្មវិធីប្រគុំតន្ត្រីអង្គរសង្ក្រានកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦កន្លងមក។

Checked by Fact Crescendo Cambodia12 Aug 2022CambodiaKhmer

អធិរាជ មហាសាច់, Social Media USer

“តើអាចកើតសង្គ្រាមលោកលើកទី៣ទេ? មកដល់ពេលនេះ គ្រឿងសព្វាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដឹកមកកាន់កោះតៃវ៉ាន់ហើយ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: វីដេអូឃ្លីបមួយនេះ មិនមែនជាការបញ្ជូនសព្វាវុធពីសហរដ្ឋអាមេរិកទៅឱ្យដែនដីកោះតៃវ៉ាន់នោះឡើយ។ វីដេអូឃ្លីបនេះ គឺជាសមយុទ្ធកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកធ្វើឡើងនៅសមុទ្រហ្វីលីពីន កាលពីឆ្នាំ២០២០កន្លងមក។

Checked by Fact Crescendo Cambodia11 Aug 2022CambodiaKhmer

Sothea Nou, Social Media User

“ជូឡុង សូមួរ៉ា និង សម រង្ស៊ី ក្នុងថ្ងៃរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ គឺលោក សម រង្ស៊ី និងភរិយា ធ្វើដំណើរចូលទៅព្រះបរមរាជវាំង បន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយភរិយាលោកត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិ នៅ…

Checked by Fact Crescendo Cambodia10 Aug 2022CambodiaKhmer

ភ្លេងមច្ចុរាជ

“ទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយ ឈ្មោះថា «ភ្លេងមច្ចុរាជ» បានបង្ហោះរូបថតចំនួន៥សន្លឹកដែលបង្ហាញតារាចម្រៀង លោក ជុំ លីណូ ឈរនៅចំកណ្ដាលសមត្ថកិច្ច២រូបដោយដៃរបស់លោកជាប់ខ្នោះផងដែរ។ ទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែលនេះ ពុំបានបញ្ជាក់អំពីមូលហេតុ ពេលវេលា និងទីតាំងច្បាស់លាស់នោះឡើយ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia6 Aug 2022CambodiaKhmer

Pey Pey Ly

“ទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយ ឈ្មោះថា «Pey Pey Ly» បានបង្ហោះរូបថតពីរសន្លឹក បង្ហាញទិដ្ឋភាពនៃការតម្រៀបជួរគ្នាឈុតកាំភ្លើងធំនៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរមួយកន្លែង។ រូបថតខាងលើ បានភ្ជាប់ជាមួយនឹងសំណេរថា «ស្មានតែចិនខ្លាំង ការពិតបានតែព្រុស»។ ការបង្ហោះនេះ ត្រូវបានចែកចាយ និងប្រតិកម្មចម្រុះជាច្រើនពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកនិយាយភាសាខ្មែរ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia5 Aug 2022CambodiaKhmer

Ebook Cambodia

“ទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះថា «Ebook Cambodia» បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីប ដែលបង្ហាញទិដ្ឋភាពទីក្រុងនាពេលរាត្រី ដោយមានសំឡេងស៊ីរ៉ែនប្រកាសអាសន្នបន្លឺឡើង។ ការបង្ហោះនេះ ត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយការសរសេរថា ជាទិដ្ឋភាពទីក្រុងតៃប៉ិ មុនពេលលោកស្រី ប៉េឡូស៊ី ចុះចត។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia2 Aug 2022CambodiaKhmer

Johnny Johnny, Social Media User

“ថ្ងៃសុក្រុ ទី២៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកាំង បានអនុម័តច្បាប់ជាផ្លូវការហើយ S 3052 ច្បាប់នេះសម្រាប់ដាក់ទណ្ឌកម្មមេដឹកនាំផ្ដាច់ការ ហ៊ុន សែន ចប់ហើយប្ដូរ។ សប្បាយចិត្តណាស់ខ្ញុំសូមរាំងលេងម្ដងហើយៗ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: រហូតមកដល់ពេលនេះ សំណើច្បាប់ស្ដីពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (Cambodia Democracy and Human Rights Act) មិនទាន់ត្រូវបានព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកអនុម័តនៅឡើយទេ។ សំណើច្បាប់មានលេខសម្គាល់ S.3052 នេះ ទើបតែត្…

Checked by Fact Crescendo Cambodia1 Aug 2022CambodiaKhmer

Social media posts

“អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកម្នាក់ បង្ហោះរូបថតចំនួនបីសន្លឹកនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដែលបង្ហាញនូវទិដ្ឋភាពបំណែកនៃការបាក់បែកផ្ទះមួយកន្លែង។ រូបថតនេះ ត្រូវបានភ្ជាប់ដោយសំណេរមួយថា «ទុកជាបទពិសោធន៍សម្រាប់បងប្អូនម្ចាស់ផ្ទះ និងមេជាងម៉ៅការធ្វើផ្ទះ ចង់បានជាងថោកជាងគេ»។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Checked by Fact Crescendo Cambodia29 Jul 2022CambodiaKhmer

នាគ ទេព, Social Media User

“ពេលនេះ ទីក្រុងធំៗនៅអាមេរិក ថៃ វៀតណាម កំពុងលិចទឹក ហាមក្រុមប្រឆាំងចោទប្រទេសទាំងនោះ លុបបឹងតើបានទេ?”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Missing Context

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតទាំងនេះ សុទ្ធតែជាទិដ្ឋភាពទឹកជំនន់ដែលបានវាយប្រហារប្រទេសមួយចំនួននៅអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ២០២១ និងទឹកជំនន់វាយប្រហារខេត្តភូកេត ប្រទេសថៃ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងមកនេះ។

Checked by Fact Crescendo Cambodia27 Jul 2022CambodiaKhmer

បេះដូងអ្នក Troll

“ទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយ បានចែករំលែកនូវរូបថតមួយសន្លឹក បង្ហាញទិដ្ឋភាពនៃការលិចលង់ផ្លូវមួយកន្លែង ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង។ រូបថតនេះ ក៏បានបង្ហាញនូវសភាពទឹកជន់លិចពណ៌ខៀវថ្លាដូចទៅនឹងទឹកសមុទ្រផងដែរ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia25 Jul 2022Cambodia War and conflict

Social media posts

“Facebook user recently posted a photo of Myanmar military leader, Min Aung Hlaing, in a military uniform with a number of medals. This photo is attached with the caption “want to wear a hundred stars”.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia25 Jul 2022Cambodia Science and technology

Viriya, Social Media User

“If you think, you are very lonely, please see this astronaut. NASA sent him to stay along in space yesterday to report about the assembly of the five planets tomorrow.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: This is not the picture of the astronaut sent to space by NASA to cover the event of five-planet alignment. Authentically, this image is of American astronaut Bruce McCandless who walked free in space in 1984.

Checked by Fact Crescendo Cambodia22 Jul 2022CambodiaOther languages

ប៉ាប៉ា ព្រះវិហារ, Social Media User

“Five planets assembled at 4 a.m. June 24, 2022.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: The picture showing five light rings is not the view of five planets in our solar system that was on the same alignment on June 24. The picture is of the solar eclipse that happened in Japan’s capital city Tokyo 10 year…

Checked by Fact Crescendo Cambodia21 Jul 2022CambodiaKhmer

Social media posts

“អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកម្នាក់ បានចែករំលែកនូវរូបថតមួយសន្លឹក បង្ហាញទិដ្ឋភាពមេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាលោក មីង អ៊ុងឡាំង ក្នុងឈុតសម្លៀកបំពាក់យោធា ដោយមានគ្រឿងឥស្សរិយយសជាច្រើន។ រូបថតនេះ ត្រូវបានភ្ជាប់ដោយការសរសេរថា ចង់ពាក់ផ្កាយមួយរយក៏បាន។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked elsewhere