DoesItStand: fact checks from around the world

Checked by Fact Crescendo Cambodia8 Dec 2021CambodiaKhmer

ល្បង កាក់, Social Media User

“ផ្លូវសម្រាប់គេធ្វើដំណើរ មិនមែនសម្រាប់ហាលស្រូវទេ (រូបថត៖ ខេត្តកណ្ដាល)”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ បង្ហាញស្ត្រីម្នាក់ជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដោយសារតែបើកបរម៉ូតូបុកនឹងដុំឥដ្ឋដែលត្រូវបានដាក់សង្កត់កម្រាលហាលស្រូវនៅលើផ្លូវថ្នល់នោះ កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០១៨កន្លងមក នៅស្រុកសុកសឺន នៃរដ្ឋធានី…

Checked by Fact Crescendo Cambodia8 Dec 2021CambodiaKhmer

Social media posts

“ច្រើនជំនាន់មកហើយ ដែលយួនព្យាយាមលេបត្របាក់កម្ពុជាមិនបានសម្រេច ទើបតែសម័យហ៊ុនសែននេះទេ ដែលយួនបានសម្រេចផែនការរបស់វាស្ទើរទាំងស្រុង យួនមិនត្រឹមតែចំណេញទឹកដីពីខ្មែរទេ គឺយួនកំពុងត្រួតត្រាខ្មែរគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ក្នុងនោះវិស័យសំខាន់ៗដែលយួនក្តាប់ណែនដៃជាងគេ គឺវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វប្បធម៍ យោធា អប់រំ សុខាភិបាល និងវិស័យកសិកម្ម”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia3 Dec 2021CambodiaKhmer

Social media posts

“សាងល្អឲ្យគេចាំ ប្រសេីរជាងសាងបាបកម្មឲ្យគេ ស្អប់ខ្ពេីម! មកខ្លួនទទេ ទៅវិញក៏ខ្លួនទទេ... មានលុយអាចទិញអ្វីៗ បានគ្រប់យ៉ាង! ក៏ប៉ុន្តែមិនអាចទិញបានឡើយ ជីវិត អមត!”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia30 Nov 2021CambodiaKhmer

RFN Really Fresh News, Social Media User

“នេះហើយលទ្ធផលមនុស្សស្រីធ្វើចរឹតមាន់ គេសួរត្រឹមត្រូវ សុទ្ធតែមិនទាន់ចង់បានប្ដីទេ ដល់តែគេទៅរៀបការជាមួយអ្នកផ្សេង ធ្វើឯងទឹកភ្នែក ក្លាយជាជនរងគ្រោះ។ នេះជាមេរៀនសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួន គេខំតាមស្រឡាញ់ហើយធ្វើចរឹតមេមាន់”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Misleading

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ មិនមែនជារឿងរ៉ាវពិតប្រាកដរបស់ស្ត្រីម្នាក់យំសោកស្ដាយបុរសម្នាក់ដែលរៀបការជាមួយនារីផ្សេង ដោយសារតែនាងបដិសេធសំណើសុំរៀបការរបស់បុរសនោះឡើយ។ រូបថតនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃឈុតសម្ដែងកាយវិកា…

Checked by Fact Crescendo Cambodia29 Nov 2021Cambodia Health

ព្រៃឡង់ គ្រញូង, Social Media User

“The danger for our nation arrives now. Please rise up Khmer. Vietnam’s leaders have sent their people to camp along Cambodia’s border in Svay Rieng province. Vietnamese authorities said this is just for prevent Covid-19 spreading. Our Cambodian people said Vietnamese have stationed along hundred kilometers of Cambodia’s border, but no Cambodia’s authority dare to speak out.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: The photos are not Vietnamese immigrants who had camped along Cambodia’s border in this year. The photos taken by Jean-Jacques Kurz show Cambodian refugees stayed in Nong Chan camp in Thailand in 1980.

Checked by Fact Crescendo Cambodia27 Nov 2021Cambodia Health

24h news ព័ត៌មាន២៤ម៉ោង, Social Media User

“400 garment workers at Jet Star located in Dangkor district were panic after a medical team from the [health] ministry went down to collect sample from a worker for Covid-19 test. The result had yet been known; they were panic and run out of the factory. After an explanation from the factory’s administration, they returned to work.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: Officials said no incident took place at the garment factory. The video clip published on social media was a fire drill conducted at a garment factory located in a province two years ago.

Checked by Fact Crescendo Cambodia27 Nov 2021Cambodia

Somony Keo, Social Media User

“An important message on the occasion of Chinese New Year (Welcome to Cambodia – Province of China) is a beacon to remind pure Khmer children. (Source: FB) 11 February 2021.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: The image was not originated from Cambodia. The image was taken in the Philippines in early July 2018. The original image shows a banner printed with text reads: “Welcome to the Philippines, Province of China.

Checked by Fact Crescendo Cambodia26 Nov 2021CambodiaKhmer

Social media posts

“សូមដួងវិញ្ញាណលោកបានដល់ទីស្ងប់សុខ (RIP Mr Bean)😭🙏🙏”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Checked by Fact Crescendo Cambodia26 Nov 2021Cambodia

នារី ស៊ូ, Social Media User

“The Khmer Rouge leader Pol Pot at young age.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: The photo was edited before being published on social media. The original photo shows Khmer Rouge leader was at middle age when photo was taken in 1979.

Checked by Fact Crescendo Cambodia23 Nov 2021Cambodia

Social media posts

“Photo showing Hun Sen riding motorbike with Cambodian king”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia20 Nov 2021Cambodia Health

អ្នកឃុំតាភេម, Social Media User

“Situation in Thailand, it had yet been over for Cambodians. Please stay at home if unnecessary. See an example in Thailand where 20,0000 people contracted with Covid-19, 200 people died in daily basis. It’s tragic. Protect yourself is equivalent to protecting your family. Do not gather for drinking if you do not want to get regret. Please share it! The photo is from Thailand.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: The photo is unrelated to Covid-19 bodies. The photo shows a group of medical students at Thailand’s Chulalongkorn University paid their last tribute to ‘principals’ or those who kindly donated their bodies for the inte…

Checked by Fact Crescendo Cambodia19 Nov 2021Cambodia War and conflict

Sothea Nou, Social Media User

“My condolence with American people who lost their 13 military servicemen in a suicide attack on August 25, 2021 at Kabul International Airport, Afghanistan RIP.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: The photo is not bodies of 13 U.S. military members killed in the suicide bombing at Kabul International Airport on August 26, 2021. The photo are about 19 U.S. military personnel who were killed in the terrorist bombin…

Checked by Fact Crescendo Cambodia18 Nov 2021Cambodia

ឥណ្ឌូចិន ក្រោមអាណានិគមយួន, Social Media User

“This is a photo of Sam Heang [Bun Rany] when she was pregnant with Le Duc Tho.”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: The photo was changed before being published on social media. The original photo depicts Cambodia’s Prime Minister Hun Sen taking a picture with his wife Bun Rany.

Checked by Fact Crescendo Cambodia16 Nov 2021CambodiaKhmer

Social media posts

“ថ្ងៃនេះខួប ៣ឆ្នាំនៃខ្មោច អាសម រង្ស៊ី ហក់ចោលមេនពេលកំពុងដឹកទៅដុតចោល ៩ វិច្ឆិកា ២០១៩ – ៩ វិច្ឆិកា ២០២១”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Checked by Fact Crescendo Cambodia16 Nov 2021CambodiaKhmer

១- ទូរទស្សន៍សំឡេងមនសិការខ្មែរ, Social Media User

“រូបភាពដ៏កម្រមួយ --------------- នេះគឺជារូបថតរបស់ សាម ហ៊ាង បច្ចុប្បន្នឈ្មោះ ប៊ុន រ៉ានី ថតជាមួយប្តីដេីមឈ្មោះ ឡេ ដឹកថ ដែលកំពុងមានផ្ទៃពោះ ហើយកូនក្នុងផ្ទៃពោះនោះគឺជា ឡេ ដឹកថុង ដែលបច្ចុប្បន្នឈ្មោះ ហ៊ុន ម៉ាណែត ។”

Fact Crescendo Cambodia rated this: Altered

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ ត្រូវបានកាត់ត មុននឹងបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គម។ ច្បាប់ដើមនៃរូបថតនេះ គឺរូបថតលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលថតរូបរួមគ្នាជាមួយភរិយារបស់លោក គឺអ្នកស្រី ប៊ុន រ៉ានី។

Checked by Fact Crescendo Cambodia13 Nov 2021Cambodia

ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមស្រឡាញ់ទឹកដីកេរ្តិ៍ដូនតា, Social Media User

“Historically, Vietnam badly treats Khmer. All Khmer generations should be clear who is friend and who is enemy. Do not believe in lied history!”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: The photo does not show how Khmer Krom were tortured by Vietnam. The photo of sculptures showing different forms of torture committed by soldiers of South Vietnam administration against North Vietnam’s communist soldier…

Checked by Fact Crescendo Cambodia12 Nov 2021CambodiaKhmer

ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមស្រលាញ់ទឹកដីកេរ្តិ៍ដូនតា, Social Media User

“ប្រវត្តិសាស្ត្រអាយួនធ្វើបាបខ្មែរ កូនចៅគ្រប់ជំនាន់ គួរស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ មួយណាជាមិត្ត មួយណាជាសត្រូវស៊ូពូ សូមយល់បានច្បាស់ កុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រកុហកយើងបានណា”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ មិនមែនបង្ហាញការធ្វើទារុណកម្មរបស់វៀតណាមទៅលើពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនោះឡើយ។ រូបថតមួយសន្លឹកនេះ បង្ហាញរូបស្មូនដែលរំលឹកទៅដល់ការធ្វើទារុណកម្មទៅលើអ្នកជាប់ឃុំជាទាហានកុម្មុយនីស្ត និងអ្នកទោ…

Checked by Fact Crescendo Cambodia22 Oct 2021CambodiaKhmer

Komsan Obsok, Social Media User

“ប្តីប្រពន្ធមួយគូរ រៀបការបាន ៦ឆ្នាំគ្មានកូននឹក[នឹង] គេសោះ ប្តីសម្រាច់[សម្រេច] ចិត្តយកប្រពន្ធទៅពេទ្យពិនិត្យ ក្រោយពេលពិនិត្យរួចស្រាប់តែប្តីទន់ជង្គង់ ហើយសុំលែងលះភ្លាមៗព្រោះតែ…”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: រូបថតមួយសន្លឹកនេះ មិនបានទាក់ទងទៅនឹងប្តីប្រពន្ធមួយគូរ ដែលរៀបការបាន៦ឆ្នាំហើយគ្មានកូននឹងគេនោះអ្វីឡើយ។ ការពិតរូបថតមួយសន្លឹកនេះ គឺជាទិដ្ឋភាពសមាជិកក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកដំណើរនៅលើយន្តហោះ ដែល…

Checked by Fact Crescendo Cambodia20 Oct 2021CambodiaKhmer

Komsan Obsok

“តើឲ្យបន្ទោសអ្នកណា? ឪពុកយំស្ទើរតែធ្លាក់ថ្លើមក្តុកក្រោយ ត្រីនាគរបស់ខ្លួនដែលខំបង្កាត់ពូជអស់រាប់ម៉ីនដុល្លា ត្រូវរលាយ១ភ្លែតដោយសារតែកូនគាត់”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Checked by Fact Crescendo Cambodia14 Oct 2021CambodiaKhmer

Troryorng - ត្រយង, News Media/Website

“លោកយាយវ័យ ៣០០ឆ្នាំ ចាស់ជាងគេលើភពផែនដី!”

Fact Crescendo Cambodia rated this: False

Fact Crescendo Cambodia says: គ្មាននរណាម្នាក់ ឬព័ត៌មានផ្លូវការណាមួយបញ្ជាក់អំពីស្ត្រីជនជាតិប៉ាគីស្ថានអាយុ ៣០០ឆ្នាំនោះឡើយ។ ស្ត្រីមានអាយុវែងជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក គឺស្ត្រីជនជាតិបារាំងឈ្មោះ Jeanne Louise Calment មានអាយុ ១២២ឆ្នាំ និង ១៦…

Checked elsewhere